czarnowski

Irlandia – strona główna

English version

Stefan Zygmunt Czarnowski (ur. 1 września 1879 w Kroczewie, zm. 29 grudnia 1937 w Warszawie) – polski socjolog, folklorysta i historyk kultury, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Pierwszy polski znawca historii Celtów i wielki humanista.
Pochodził z rodziny ormiańskiej, przybyłej do Polski w XVIII wieku; był synem ziemianina Kazimierza i Teresy ze Zbyszewskich.
Ukończył gimnazjum realne w Warszawie (1897), następnie studiował ekonomię w Wyższej Szkole Handlowej w Lipsku oraz filozofię i psychologię. Studiował socjologię i historię sztuki w Berlinie. Działał w polskich stowarzyszeniach młodzieżowych “Zet” i “Techne” i został wydalony z Prus. Za udział w manifestacji politycznej został skazany na więzienie. Przebywał w Cytadeli Warszawskiej w 1902 roku.
Wyjechał do Paryża i studiował malarstwo i religioznawstwo. Jego pasją byli Celtowie i wszystko co z nimi związane. W 1911 obronił pracę Le culte des heros et ses conditions sociales. Saint Patrick, l’heros national de l’Irlande w Ecole Pratique des Hautes Etudes (Kult bohaterów i jego społeczne podłoże. Święty Patryk, bohater narodowy Irlandii).
Posiadał ogromną wiedzę i był erudytą w wielu dziedzinach. Działał również społecznie, był człowiekiem światłym, skromnym i tolerancyjnym.
W 1929 został członkiem PAU. Od 1931 Czarnowski należał do Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Za udział w wojnie z Rosją został odznaczony Krzyżem Walecznych (1920).
W pracy badawczej zajmował się socjologią kultury, metodologią badań socjologicznych, historią kultury celtyckiej i irlandzkiej oraz religioznawstwem i socjologią religii.
Na podstawie sylwetki św. Patryka opracował klasyfikację bohaterów. Zajmował się kulturą celtycką , literaturą irlandzką, prawem i mitologią celtycką.
Po wojnie, w 1956 roku ukazały się jego Dzieła w pięciu tomach. Spuścizna profesora miała ogromny wpływ na polskich i francuskich naukowców.
Halina Krahelska wspomina profesora jako człowieka o niezwykłej skromności i żywotności umysłowej –  W jego oczach zapalały się przyjazne światełka, pojawiał się uśmiech pełen zamyślonej finezji, z niezmordowaną energią rozwijał przed nami profesor nowe plany służące celom kultury polskiej i ludzkiej.

Prace profesora Czarnowskiego:

Dawna literatura irlandzka (1915)
Herkules gallijski (1925)
Idee kierownicze ludzkości (1928)
Tłumaczenie tekstów literackich celtyckich (1930)
Literatury celtyckie (1932, w: Wielka literatura powszechna)
Literatura walijska (1932, w: Wielka literatura powszechna)
Ludzie zbędni w służbie przemocy (1935)
Podłoże ruchu chłopskiego (1935)
Związki mityczne bajki o kozie, kózce i wilku (1936)
Kultura (1938)
Społeczeństwo. Kultura (1939)
Dzieła (1956, 5 tomów, pod redakcją Niny Assorodobraj i Stanisława Ossowskiego)

Advertisements